नाव ऐकूनच तुम्हाला अंदाज आला असेल – ‘दोन लोकांच्या मध्ये तिसरा माणूस येणे’.
जेव्हा तुम्ही इंटरनेटवर एखादी वेबसाइट उघडता किंवा बँकेचे ट्रान्झॅक्शन करता, तेव्हा तुमच्या डिव्हाइस (मोबाईल/लॅपटॉप) आणि त्या वेबसाइटच्या सर्व्हरमध्ये डेटाची देवाणघेवाण होत असते. MITM अटॅकमध्ये हॅकर चोरून या दोघांच्या मध्ये डिजिटल पद्धतीने बसतो.
तुम्हाला वाटते की तुम्ही थेट बँकेच्या किंवा सोशल मीडियाच्या सुरक्षित वेबसाइटशी कनेक्ट आहात, पण प्रत्यक्षात तुमचा सर्व डेटा आधी हॅकरकडे जातो आणि तिथून पुढे वेबसाइटकडे जातो. यामुळे हॅकरला तुमचे पासवर्ड, क्रेडिट कार्ड डिटेल्स आणि चॅट्स सहज दिसतात.
पब्लिक वाय-फायवर हा अटॅक कसा केला जातो?
हॅकर्स प्रामुख्याने दोन सोप्या पद्धतींचा वापर करतात:
-
बनावट वाय-फाय नेटवर्क (Evil Twin): हॅकर सार्वजनिक ठिकाणी एखाद्या अधिकृत वाय-फाय सारखेच हुबेहूब नाव असलेले बनावट नेटवर्क तयार करतो. उदा. जर रेल्वे स्टेशनचे वाय-फाय
Railway_Free_WiFiअसेल, तर हॅकरFree_Railway_WiFiनावाचे हॉटस्पॉट सुरू करेल. युझर्स गोंधळात त्याला कनेक्ट होतात आणि हॅकरच्या जाळ्यात अडकतात. -
डेटा पॅकेट्स चोरणे (Sniffing): पब्लिक वाय-फायवर कोणतीही तगडी सेक्युरीटी किंवा एन्क्रिप्शन (माहिती गुप्त ठेवण्याची सिस्टीम) नसते. त्यामुळे हॅकर विशेष सॉफ्टवेअर वापरून हवेत तरंगणारा डेटा सहज वाचू शकतो.
MITM अटॅकपासून स्वतःला कसे सुरक्षित ठेवावे?
पब्लिक वाय-फाय वापरताना होणारा हा धोका टाळण्यासाठी खालील गोष्टींची काळजी नक्की घ्या:
-
VPN (Virtual Private Network) चा वापर करा: सार्वजनिक वाय-फाय वापरताना नेहमी चांगल्या दर्जाचे VPN वापरा. VPN तुमच्या डेटाला एका सुरक्षित आणि गुप्त (Encrypted) बोगद्यातून पाठवते, ज्यामुळे हॅकर मधे बसला तरी त्याला तुमचा डेटा वाचता येत नाही.
-
बँकिंग किंवा पैशांचे व्यवहार टाळा: पब्लिक वाय-फायवर कधीही नेट बँकिंग, यूपीआय (UPI) ट्रान्झॅक्शन किंवा क्रेडिट कार्डचा वापर करू नका. अशा कामांसाठी नेहमी स्वतःचा मोबाईल डेटा (Mobile Data) वापरा.
-
‘HTTPS’ ची खात्री करा: कोणत्याही वेबसाइटला भेट देताना तिच्या URL च्या सुरुवातीला https:// (शेवटी ‘S’ असणे आवश्यक आहे, ज्याचा अर्थ Secured असा होतो) आणि एक लहान कुलूपाचे चिन्ह (Padlock) असल्याची खात्री करा. फक्त
http://असलेल्या वेबसाइट्सवर खाजगी माहिती टाकू नका. -
Auto-Connect बंद ठेवा: तुमच्या फोनमधील ‘Auto-Connect to Wi-Fi’ हा पर्याय बंद ठेवा. यामुळे तुमचा फोन कोणत्याही अनोळखी किंवा असुरक्षित वाय-फायशी आपोआप कनेक्ट होणार नाही.
थोडक्यात काय तर: मोफत मिळणारी प्रत्येक गोष्ट सुरक्षित असतेच असे नाही. पुढच्या वेळी कॅफे किंवा स्टेशनवर वाय-फाय कनेक्ट करताना एक सेकंद विचार करा आणि सतर्क राहा!
तुम्हाला ही माहिती कशी वाटली, आम्हाला खाली कमेंट करून नक्की सांगा आणि तुमच्या मित्रांसोबतही शेअर करा जेणेकरून तेही सायबर फसवणुकीपासून सुरक्षित राहतील.